چگونه خاک شور یا آهکی را بهبود دهیم؟
خاک یکی از مهمترین عوامل رشد گیاهان است و خاکهای شور یا آهکی به دلیل ویژگیهای خاص خود میتوانند مانع رشد سالم گیاهان شوند. اما با روشهای ساده و مؤثر میتوان این خاکها را اصلاح کرد و حاصلخیزی آنها را افزایش داد. در این مقاله از شهر گیاه بررسی میکنیم خاک شور و آهکی چیست و چگونه میتوان آن را بهبود داد.
خاک شور چیست؟
خاک شور دارای غلظت بالای املاح محلول است، بهخصوص سدیم و کلراید.
ویژگیهای خاک شور:
- کاهش جذب آب توسط ریشهها
- رشد ضعیف یا توقف رشد گیاه
- برگهای زرد و سوخته
- افزایش شوری در اثر آبیاری با آب شور
گیاهان حساس به شوری شامل بیشتر گیاهان زینتی و سبزیجات هستند، اما برخی گیاهان مقاوم به شوری (مثل زیتون و بعضی گیاهان بیابانی) در این خاکها بهتر رشد میکنند.
خاک آهکی چیست؟
خاک آهکی دارای مقدار بالای کربنات کلسیم (CaCO₃) است و معمولاً pH بالای 7 دارد (قلیایی).
ویژگیهای خاک آهکی:
- کمبود آهن و منگنز برای گیاه (کلروز آهن)
- رشد کند و برگهای رنگپریده
- سختی خاک و زهکشی ضعیف
روشهای بهبود خاک شور
1- شستشوی خاک با آب
آبیاری سنگین و مکرر باعث میشود املاح اضافی به پایین خاک منتقل شوند.
- مخصوصاً در باغچهها و گلدانهای بزرگ مؤثر است
- نیاز به زهکشی مناسب دارد
2- افزودن مواد آلی
- کمپوست، کود دامی پوسیده و خاک برگ
- مواد آلی باعث کاهش اثر سدیم و جذب بهتر آب توسط ریشه میشوند
- فعالیت میکروارگانیسمها را افزایش میدهد
3- استفاده از سنگ گچ (کلسیم سولفات)
- سنگ گچ جایگزین سدیم در خاک میشود و شوری خاک را کاهش میدهد
- به خاک آهکی و شور کمک میکند تعادل یونها برقرار شود
4-انتخاب گیاهان مقاوم به شوری
- زیتون، لاله مردابی، علفهای زراعی مقاوم
- این روش برای بازسازی خاک در طولانی مدت مفید است
روشهای بهبود خاک آهکی
1.افزودن مواد آلی
-کمپوست و خاک برگ باعث کاهش pH جزئی و افزایش فعالیت میکروبی میشود
-خاک آهکی سخت با مواد آلی سبکتر و قابل تهویه میشود
2. استفاده از کودهای اسیدی
- کودهایی که حاوی گوگرد، سولفات آمونیوم یا اوره هستند میتوانند pH خاک را کاهش دهند
- کمک میکند جذب آهن و منگنز توسط گیاه بهتر شود
3. آبیاری مناسب و زهکشی خوب
- جلوگیری از تجمع آب در سطح خاک
- کاهش شوری تجمع یافته در خاک آهکی
4. کاشت گیاهان سازگار با خاک آهکی
-گیاهانی مثل آزاله، کاملیا و بنفشه آفریقایی را در خاک اصلاح شده با کمپوست و سولفات آمونیوم پرورش دهید
نکات مهم برای اصلاح خاک شور و آهکی
- اصلاح خاک یک فرآیند تدریجی است و نیاز به صبر دارد
- ترکیب روشها (مواد آلی + شستشو + کود مناسب) بهترین نتیجه را میدهد
- همیشه قبل از اصلاح خاک، آزمون pH و شوری خاک انجام دهید
جمعبندی
خاکهای شور و آهکی با ویژگیهای خاص خود میتوانند مانع رشد گیاه شوند، اما با استفاده از روشهایی مانند افزودن مواد آلی، شستشو، کودهای اصلاحکننده و انتخاب گیاهان مقاوم میتوان آنها را بهبود داد. اصلاح صحیح خاک باعث رشد سالم ریشهها، جذب بهتر مواد غذایی و افزایش عملکرد گیاهان میشود .
توئیتر
فیس بوک
لینکدین
اینستاگرام
یوتیوب
